Oefenen en feedback in de coachopleiding: zo leer je het
Door Veni, trainer bij De Upstarter
Je kunt een boek over zwemmen lezen en toch verdrinken. Zo kijk ik naar theorie in ons vak: nodig, maar het is niet waar je het leert. Je leert het op het moment dat je in de coachstoel zit, het stil wordt en iemand ziet wat je dan doet.
Weten is nog niet kunnen
Je kunt het patroon van achtervolgen en terugtrekken foutloos uitleggen en het toch niet zien als het voor je neus gebeurt. Dat is geen gebrek aan intelligentie. Zodra er spanning in de kamer komt, schakelt je lichaam over op wat het altijd al deed: sussen, oplossen, uitleggen of stilvallen.
Oefenen is de enige manier om dat automatisme te leren kennen. Niet in een rollenspel met een verzonnen casus, maar met iemand die iets echts inbrengt. Alleen dan is de spanning echt, en alleen dan zie je wat jij ermee doet.
Drie fouten die bijna iedereen maakt
Te snel invullen. Een cliënt zegt een halve zin en de beginnende coach maakt hem af. Het voelt als meeleven. In werkelijkheid neem je de ander het zoeken af, en in dat zoeken zit het werk.
De spanning wegnemen. Het wordt stil of iemand wordt boos, en de coach stelt snel een luchtige vraag. De spanning zakt, en het onderwerp waar het om ging, verdwijnt mee. Wat helpt, is benoemen wat er gebeurt en dan wachten.
Adviseren uit ongemak. Een advies geven voelt als iets doen. Meestal geef je het omdat je de stilte niet verdraagt, niet omdat de ander erom vroeg.
Alle drie zijn begrijpelijk en alle drie zie je bij jezelf niet. Daar heb je een ander voor nodig.
Waarom feedback zo binnenkomt
In de meeste beroepen gaat feedback over wat je maakt. In dit vak gaat het over hoe je bent als het spannend wordt. Als iemand tegen je zegt dat je elke stilte vult, hoor je iets over jezelf dat ook thuis en op je werk klopt.
Daarom houden we ons aan een eenvoudige regel. Feedback beschrijft wat je deed en wat het effect was op de ander. Geen oordeel, geen verklaring, geen advies over wie je zou moeten zijn. Dat houdt het scherp en veilig tegelijk.
Meekijken houdt niet op na de opleiding
Een coach die nooit meer iemand laat meekijken, wordt niet slechter van de ene dag op de andere. Het gaat langzaam. Je favoriete vraag wordt je enige vraag, en de cliënten bij wie die vraag niet werkt, vind je lastig.
Intervisie en supervisie zijn er om dat te voorkomen. Zie het niet als controle maar als onderhoud, zoals een musicus die blijft lesnemen.
Voor wie dit niet werkt
Als je feedback vooral als afwijzing ervaart en er dagen van uit je doen bent, is een oefengerichte opleiding zwaar. Dat betekent niet dat het vak niets voor je is. Het betekent dat dit het eerste is om aan te werken, liefst voordat je begint.
Uit de praktijk
Een samengesteld voorbeeld. Een deelnemer met vijftien jaar ervaring als leidinggevende krijgt na haar eerste oefensessie te horen dat ze elke stilte binnen twee seconden vult. Ze is er een dag van uit haar doen. De sessie daarna telt ze in gedachten tot vijf voordat ze iets zegt. Haar oefencliënt vertelt in die stilte iets wat hij nog nooit had gezegd. Zonder iemand die meekeek, had ze nog jaren goede vragen gesteld op het verkeerde moment.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen supervisie en intervisie?
Bij intervisie kijk je met gelijken naar elkaars werk. Bij supervisie kijkt een ervaren begeleider met je mee en heeft die de leiding over het leerproces.
Is feedback krijgen in een groep niet heel confronterend?
Ja, soms. Daarom gaat feedback altijd over wat je deed en wat het effect was, niet over wie je bent. Je bepaalt zelf wat je inbrengt.
Volgende stap
p
Lees ook: Hoe ziet een coachopleiding eruit? Een lesdag van binnen en Ben ik geschikt als relatiecoach? Tien eerlijke vragen
Meer weten over de opleiding zelf? Bekijk de Relatie Coach opleiding van De Upstarter.