Kosten coachopleiding en certificering: twaalf vragen
Door Mariëtte, trainer bij De Upstarter
De vragen in een intakegesprek kan ik inmiddels bijna uittekenen. Dat bedoel ik niet flauw. Het zijn precies de goede vragen, en ik beantwoord ze liever hier al, ook als het antwoord niet in ons voordeel is.
Waarom deze pagina bestaat
In vrijwel elk intakegesprek komen dezelfde twaalf vragen terug. Die beantwoorden we hier alvast, inclusief de antwoorden die niet in ons voordeel werken. Wie na het lezen afhaakt, had waarschijnlijk toch afgehaakt, alleen dan later, en met meer teleurstelling.
Over de investering
Wat kost het en wat zit erin?
Vraag altijd om een specificatie, bij elke aanbieder. Een prijs zegt weinig zonder te weten wat erin zit. Loop in elk geval deze posten na:
- lesdagen en lesmateriaal
- supervisie en intervisiebegeleiding
- toetsing en certificaat
- eventuele verplichte literatuur
- kosten voor aansluiting bij een beroepsvereniging (meestal apart)
- reiskosten en, bij meerdaagse blokken, verblijf
De laatste drie posten zijn de meest voorkomende verrassing achteraf.
Kan ik in termijnen betalen?
Bij de meeste particuliere opleiders is gespreid betalen mogelijk. Vraag na of daar rente of administratiekosten bij komen, en wat er gebeurt als je halverwege stopt.
Is er btw over de prijs?
Dat hangt af van de aanbieder. Instituten die zijn geregistreerd in het CRKBO, het register voor kort beroepsonderwijs, mogen btw-vrijgesteld factureren. Dat scheelt 21 procent. Het is een fiscale kwalificatie, geen inhoudelijk kwaliteitsoordeel, maar het is wel een concreet prijsverschil om bij het vergelijken mee te nemen.
Zijn de kosten aftrekbaar?
Voor particulieren is de aftrek van scholingsuitgaven in de inkomstenbelasting vervallen. Het STAP-budget, dat die aftrek tijdelijk verving, is eveneens gestopt. Ben je ondernemer en houdt de opleiding verband met je bestaande onderneming, dan kunnen de kosten zakelijk zijn, voor een opleiding die een geheel nieuwe onderneming start ligt dat anders. Laat je hierover door je boekhouder adviseren; dit is geen fiscaal advies.
Betaalt mijn werkgever mee?
Vaker dan mensen denken, vooral in zorg, onderwijs en overheid. Er is in veel cao’s een individueel ontwikkelbudget, en daarnaast bestaan er sectorale scholingsfondsen (O&O-fondsen). De kans stijgt aanzienlijk als je de aanvraag koppelt aan je huidige functie in plaats van aan je vertrekplannen.
Zijn er sectorale of regionale regelingen?
Die bestaan, maar ze wisselen per jaar, per sector en soms per gemeente. Controleer de actuele situatie bij je eigen O&O-fonds, je werkgever, UWV of gemeente, niet bij een opleidingswebsite, want die loopt bijna altijd achter.
Over certificering en erkenning
Krijg ik een erkend diploma?
Coachopleidingen vallen niet onder het wettelijk erkende onderwijsstelsel. Je krijgt dus geen mbo-, hbo- of wo-diploma en geen studiepunten die automatisch overdraagbaar zijn. Je krijgt een certificaat of getuigschrift van het instituut, waarvan de waarde afhangt van de reputatie van het instituut en van eventuele brancheaccreditatie.
Wat is die brancheaccreditatie dan waard?
Die is het belangrijkste kwaliteitssignaal in deze sector. NOBCO, de Nederlandse beroepsorganisatie voor coaches en vertegenwoordiger van EMCC, accrediteert coachopleidingen via het EQA-stelsel op drie niveaus: Foundation, Practitioner en Senior Practitioner. Daarnaast bestaat individuele certificering voor coaches (EIA), die je zelf aanvraagt en die apart tijd en geld kost.
Mag ik me hierna relatietherapeut noemen?
Nee. En dat is geen formaliteit. Psychotherapeut is een wettelijk beschermde titel via het BIG-register. Systeemtherapeut is geen wettelijk beschermde titel, maar wel een kwaliteitsregistratie van de beroepsvereniging NVRG, met eigen toelatingseisen voor vooropleiding, opleidingsuren en werkervaring. Een coachopleiding geeft daar geen toegang toe.
Worden mijn sessies vergoed door de zorgverzekeraar?
Voor coaching in de regel niet. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden consulten van therapeuten die zijn aangesloten bij specifieke beroepsverenigingen in de complementaire zorg, onder eigen voorwaarden die per verzekeraar en per jaar verschillen. Ga hier niet van uit in je businesscase.
Kan ik hierna doorstromen naar een hbo-opleiding?
Niet automatisch. Sommige hogescholen kennen een toelatingsprocedure waarin eerder verworven competenties worden gewogen, maar dat is per instelling geregeld en geen recht. Wie uiteindelijk de therapeutische route wil, doet er verstandig aan die volgorde vooraf uit te zoeken.
Over tijd en voorwaarden
Hoeveel tijd kost het naast de lesdagen?
Reken op een vast dagdeel per week voor oefensessies, intervisie en leeswerk. Zie het aparte artikel over combineren met werk en gezin voor een realistische begroting.
Wat als ik moet stoppen?
Vraag dit vóór inschrijving na, niet erna. Relevant: de annuleringstermijnen, wat er gebeurt bij ziekte of overmacht, of je kunt doorschuiven naar een volgend cohort, en wat je dan alsnog betaalt.
Wat als ik lesdagen mis?
Vraag naar de aanwezigheidseis en de inhaalmogelijkheden. In oefengerichte opleidingen is dit strikter geregeld dan in kennisgerichte opleidingen, om een goede reden: je kunt een oefendag niet inhalen door aantekeningen te lezen.
Is er een toelatingseis?
Vaak een denkniveau-indicatie en een intakegesprek. Dat gesprek is tweerichtingsverkeer: het is ook jouw moment om te toetsen of de opleiding doet wat ze belooft.
Wat een opleiding niet oplevert
Eerlijkheidshalve, want dit staat zelden ergens:
- Geen cliënten. Een opleiding leert je het vak, niet je praktijk vullen. Dat is apart werk.
- Geen gegarandeerd inkomen. Reken je eigen situatie vooraf door.
- Geen bevoegdheid die je niet had. Wat je erna mag, is precies wat hierboven staat.
- Geen persoonlijke transformatie op bestelling. Er gebeurt veel met mensen tijdens zo’n traject, maar dat is een effect, geen product.
Uit de praktijk
De Relatie Coach opleiding van De Upstarter, stand november 2026: zes lesdagen plus één online lesdag, verspreid over vier tot zes maanden. De prijs is € 2.500. De eerstvolgende groepen starten op 29 januari 2027 en 4 juni 2027. De Upstarter is geregistreerd in het CRKBO.
Veelgestelde vragen
Is er btw verschuldigd over het lesgeld?
Instituten die in het CRKBO staan, mogen vrijgesteld van btw factureren. De Upstarter vermeldt de CRKBO registratie op de opleidingspagina’s.
Betaalt mijn werkgever mee?
Vaker dan mensen denken, vooral in zorg, onderwijs en overheid. De kans stijgt als je de aanvraag koppelt aan je huidige functie.
Worden sessies van een coach vergoed door de zorgverzekeraar?
Voor coaching in de regel niet. Ga daar in je businesscase niet van uit.
Volgende stap
s
Lees ook: Niveau coachopleiding: mbo, hbo of post hbo uitgelegd en Opleiding naast werk en gezin: wat kost het echt aan tijd?
Meer weten over de opleiding zelf? Bekijk de Relatie Coach opleiding van De Upstarter.